Stoelendans in het Vlaamse medialandschap

ByEveline De Ridder

Stoelendans in het Vlaamse medialandschap

Er zijn nog steeds slechts 3 (grote) mediagroepen in Vlaanderen, maar de inzet is gewijzigd door de stoelendans tussen De Persgroep (Het Laatste Nieuws, De Morgen, Dag Allemaal, …) en Roularta (Knack, Le Vif, Trends, Kanaal Z, …). De persgroep is nu de exclusieve eigenaar van Medialaan (VTM, QMusic, …), maar doet zijn 50% van Mediafin, de joint venture met Rossel die de dagbladen L’Echo en De Tijd uitgeeft, van de hand aan Roularta. Een stoelendans die de diversiteit in ons kleine Belgische medialandschap alvast niet zal vergroten.

De logica achter deze operatie? Om die te verklaren zijn verschillende invalshoeken nodig.

  1. Coherentie of verschraling? De Morgen buiten beschouwing gelaten, bestaat de portefeuille van De Persgroep voornamelijk uit populaire media die een groot publiek aanspreken. Paradepaard is het “Het Laatste Nieuws”, dat met een oplage van 300.000 exemplaren per dag de Belgische geschreven pers en met haar website www.hln.be dagelijks 1,3 miljoen bezoekers aantrekt. Het verbaast dan ook niet dat Christian Van Thillo, de energieke CEO van De Persgroep, al een hele tijd lonkte naar de 50% van de aandelen in Medialaan die hij nog niet in handen had. Medialaan bezit immers de erg populaire audiovisuele merken VTM en QMusic én de persgroep en Roularta zaten niet altijd op dezelfde lijn in hun uitbouw van deze zenders. Roularta van zijn kant kan zich, na een eerder mislukt avontuur in Frankrijk (de aankoop en vervolgens verkoop van L’Express), voortaan toeleggen op twee pijlers: enerzijds gratis streekkranten en anderzijds een gespecialiseerde kwaliteitsmedia, zowel Franstalig als Nederlandstalig. Het verwerven van 50% van L’Echo en De Tijd schrijft zich in deze logica in. Bovendien zijn deze twee titels, samen met Trends, Trends-Tendances en televisiezenders Kanaal Z-Canal Z, de enige vertegenwoordigers van de economische pers in België. Beide mediagroepen kiezen dus voor coherentie in hun aanbod, laten we hopen dat dit op termijn de verschraling niet vergroot.
  2. De centen. Christian Van Thillo nam het initiatief om het aandeel in Medialaan dat hij nog niet bezat, binnen te halen. Xavier Bouckaert, CEO van Roularta (en schoonzoon van de nog steeds machtige Rik De Nolf), wou deze opportuniteit waarschijnlijk niet aan zich laten voorbijgaan. Meer dan 10 jaar na het ontstaan van Mediafin, opgericht om de pas verworven participaties van Rossel en De Persgroep in de twee financiële dagbladen onder te brengen, is het bedrijf uitgegroeid tot een sterke speler. Naast een omzetcijfer van 56 miljoen euro, 12 miljoen euro ebitda en de afwezigheid van schulden, is Mediafin immers ook met glans geslaagd in de belangrijkste uitdaging voor de geschreven pers: het nemen van de digitale bocht. Voor Roularta, dat in de eerste semester van 2017 een dalend nettoresultaat moest voorleggen, is dit een mooie vangst. Bovenop Mediafin ontvangt Roularta bovendien een storting van 217 miljoen euro in cash, wat niet onopgemerkt is gebleven op de markten: de beurskoers van Roularta, die op vrijdag 29 september nagenoeg op zijn laagste peil stond, sprong alleen al tijdens de beursdag van 2 oktober met 40% omhoog. Benieuwd wat Roularta met deze zak geld van plan is.
  3. Digitalisering. Het lezerspubliek van de geschreven pers kalft al jaren af. Dat Mediafin tot nu toe de dans kon ontspringen, dankt het aan zijn digitale strategie en aan de gewijzigde redactionele lijn van zijn twee krantentitels. Maar ook de omstandigheden bij het ontstaan van Mediafin speelden een belangrijke rol: de inbreng door L’Echo van haar oorlogskas heeft het voor De Tijd mogelijk gemaakt om de sporen van enkele overmoedige investeringen uit te vagen, zodat het de moeilijke jaren 2008-2009 in een gezonde financiële toestand achter zich heeft kunnen laten. Roularta daarentegen is er nooit echt in geslaagd om op de trein van de digitalisering te springen. Het kan dan ook enkel profijt halen uit deze acquisitie.
    Het verwerven van 100% van de aandelen in Medialaan geeft De Persgroep vrij spel om de nodige investeringen en synergiën door te voeren, zeker wat betreft het aantrekken van adverteerders. Hierdoor kan het een beter antwoord bieden aan de wijzigingen binnen het audiovisuele medialandschap, dat ondersteboven wordt gekeerd door de krachtige opkomst van GAFA (Google, Amazon, Facebook, Apple) en Netflix. Maar zullen ze er ook in slagen om hun redactionele en commerciële belangen te blijven scheiden?

En hoe verhoudt Rossel zich in dit alles? Als 50% aandeelhouder in Mediafin genoot de uitgever van Le Soir en Sud Presse een voorkooprecht, waarop het zich schijnbaar niet wou beroepen. Om het bedrijf te managen dat De Tijd uitgeeft, de heraut van de Vlaamse economie, verkoos het een Nederlandstalige partner te behouden.

Het is te vroeg om te weten welke concrete gevolgen het herschudden van de kaarten met zich mee zal brengen, maar dat de stoelendans een impact zal hebben, staat buiten kijf. Het is aan de redacties om in de stoelendans, die eigenlijk een stap naar verdere mediaconcetratie is, hun mannetje te blijven staan. Als dat niet gebeurt zal de kritische eindgebruiker zijn mediaconsumptiegedrag blijven aanpassen.

Eveline De Ridder
Partner

Leave a Reply